Petrol tankerlerinde navlun patladı Bir fon yüzde 3.600’ün üzerinde yükseldi

Breakwave Tanker Shipping ETF, 2025’in son işlem gününde yalnızca 19 dolardan başlarken 11 Eylül kapanışında 726,92 dolara yükseldi. Bu artış, yılın başından bu yana fonun yüzde 3 600’in üzerine çıkmasına yol açtı. Aynı dönemde fon, tek bir işlem gününde yüzde 20’den fazla değer kaybetti; 8‑11 Eylül arası dört gün içinde fiyat 550 dolardan 726 dolara çıktı ve son gün 11 Eylül’te 743 doları aştı. Fiyatların bu dramatik yükselişi, tanker navlun vadeli işlemlerine yatırım yapan fonun doğrudan taşıma maliyetlerini izlediği gerçeğiyle açıklanıyor; fonun yaklaşık %90’ı Orta Doğu‑Asya arasındaki büyük ham petrol tankersinin navlun fiyatlarına, kalan %10’u ise Suezmax güzergahlarına bağlı.

Navlun fiyatlarındaki patlama, Orta Doğu’dan Çin’e, Batı Afrika’dan Asya’ya ve ABD Körfezi’nden Asya’ya kadar uzanan kritik deniz rotalarında yaşanan tanker kıtlığına kaynaklanıyor. Hürmüz Boğazı’ndaki güvenlik tehdidi sigorta ve mürettebat primlerini artırırken, gemilerin alternatif rotalara yönelmesi yolculuk süresini uzatıp arzı daraltıyor. Bu durum, tanker kiralama ücretlerini ortalama 1 milyon dolara yaklaştırarak sektörün önceki dönemlere göre daha yüksek bir seviyeye taşımış; örneğin Umman‑Çin hattında gelirler bir ay içinde birkaç kat artarken, Batı Afrika‑Asya ve ABD Körfezi‑Asya güzergahlarında da tarihi seviyeler görüldü.

Tanker taşıma maliyetlerinin yükselmesi, ithal edilen petrolün nihai maliyetine doğrudan yansıyor. Türkiye gibi uzun mesafeli petrol ithalatçı ülkelerde navlun giderlerinin artması, enerji ithalat faturasındaki baskıyı artırabilir. Hürmüz ve Babülmendep çevresindeki güvenlik risklerinin azalması navlun fiyatlarında hızlı bir geri çekilme yaratabilir; ancak gerilim sürerse tanker kıtlığı ve yüksek taşıma ücretleri devam edecektir.